Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı (TMGD) nedir?

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı (TMGD) nedir?

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı (TMGD) nedir?
Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşması (ADR), Türkiye'de 01.01.2014 tarihinde uygulamaya girmiştir. Söz konusu anlaşma sadece tehlikeli maddeleri taşıyanları değil aynı zamanda tehlikeli madde üreten, depolayan ve ambalajlayan işletmeleri de yakından ilgilendirmektedir.


ADR'ye göre tehlikeli madde sınıfları:
Patlayıcı maddeler ve nesneler, Gazlar, Alevlenir sıvılar, Alevlenir katılar, kendiliğinden tepkimeye giren maddeler ve duyarlılığı azaltılmış katı patlayıcıları, Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, Su ile temas ettiğinde alevlenir gazlar açığa çıkartan maddeler, Yükseltgen maddeler, Organik peroksitler, Zehirli maddeler, Bulaşıcı maddeler, Radyoaktif malzemeler, Aşındırıcı maddeler, Muhtelif tehlikeli maddeler ve nesneler


Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) Kime Denir?
Tehlikeli maddeleri taşıyan, gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran ve boşaltan işletmelerin yaptıkları işlemleri, insan sağlığına ve diğer canlı varlıklara ve çevreye zarar vermeden, güvenli bir şekilde ilgili mevzuat hükümleri kapsamında yapmaları için işletmelere yardımcı olmak amacıyla istihdam edilen veya hizmet alınan, kişiye denir.


Kimler Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) Olabilir?
Üniversitelerin dört yıllık lisans bölümünden mezun olan,

Kaçakçılık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı, kaçak insan taşımacılığı veya ticareti, hırsızlık, rüşvet suçlarından ceza ile hükümlü bulunmayan,

Yetkili yangın söndürme eğitim merkezlerinden uygulamalı yangın söndürme eğitimine katıldığına dair alınan belgenin aslını ibraz etmek veya noter onaylı suretini sunmak,

TMGDEYB (Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Eğitimi Yetki Belgesi) sahibi eğitim kuruluşlarında, TMGD eğitimine katılarak, eğitimi tamamlama belgesini almak ve bu Tebliğ kapsamında açılacak sınavda başarılı olmak gerekir.

Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) Nerelerde Çalışabilir?
Tehlikeli madde taşımacılığı sürecinde yer alan elli ton ve üstü miktarlarda işlem yapan işletmeler ile toplam araç taşıma kapasitesi elli ton ve üzerinde olan taşımacılık işletmelerinde çalışabilir. Kanunen bir TMGD, en fazla 5 işletmeye danışmanlık yapabilir.


Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) Görev ve Yükümlülükleri Nelerdir?
(1) Danışmanın asıl görevi, işletmenin başındaki kişinin sorumluluğu altında, yapılan işin gereklilikleri kapsamında en uygun araç ve faaliyetleri belirleyip güvenli kullanımını sağlamaktır.
(2) TMGD işletme içerisinde başlıca aşağıdaki görevleri yapar:
a) Tehlikeli maddelerin taşınmasında uluslararası anlaşma ve sözleşme (ADR/RID) hükümlerine uyulduğunu izlemek.
b) Tehlikeli maddelerin ADR/RID hükümlerine göre taşınması hususunda işletmeye öneriler sunmak.
c) İşletmenin tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili yıllık faaliyet raporunu, yıl sonu itibariyle ilk üç ay içerisinde hazırlamak ve elektronik ortamında İdare'ye ibraz etmek. Söz konusu yıllık rapor aşağıda belirtilen asgari hususları içerir:
Tehlikeli maddelerin tehlike sınıfı ve özelliklerini.
Tehlikeli maddelerin sınıflarına göre toplam miktarlarını.
ADR/RID Bölüm 1.8.3.6'ya göre işletmede meydana gelmiş kazalarla ilgili düzenlenmiş raporları.
Taşınan tehlikeli maddelerin hangi taşıma türü ile yapıldığını.
ADR'de ön görülen muafiyet kapsamında herhangi bir yük taşınıp taşınmadığı, taşınmış ise miktar ve sınıfı.
Güvenlik danışmanının, işletme için gerek gördüğü ilave güvenlik değerlendirmesini.
ç) Taşınacak tehlikeli maddelerin tespiti yapılarak, bu maddeye ilişkin ADR'deki zorunluluklar ile uygunluk prosedürlerini belirlemek.
d) İşletmenin faaliyet konusu olan tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanacağı taşıma araçları satın alınırken rehberlik etmek.
e) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi ve boşaltımında kullanılan teçhizatın kontrolüyle ilgili prosedürleri belirlemek.
f) Ulusal ve uluslararası mevzuat ve bunlarda yapılan değişiklikler hakkında, işletme çalışanlarına göreve yönelik eğitim vermek veya almalarını sağlamak ve bu eğitimin kayıtlarını muhafaza etmek.
g) Tehlikeli maddelerin taşınması, yüklenmesi veya boşaltılması sırasında bir kaza veya güvenliği etkileyecek muhtemel bir olay meydana gelmesi durumunda uygulanacak acil durum prosedürlerini belirlemek, çalışanlara bunlarla ilgili tatbikatları periyodik olarak yaptırmak ve bunların kayıtlarını tutmak.
ğ) Kazaların veya ciddi ihlallerin tekrar oluşmasını önleyecek tedbirlerin alınmasını sağlamak.
h) Alt yüklenicilerin veya üçüncü tarafların seçiminde ve çalıştırılmasında tehlikeli maddelerin taşınmasıyla ilgili mevzuatın öngördüğü özel şartların dikkate alınmasını sağlamak.
ı) Tehlikeli maddelerin taşınması, doldurulması veya boşaltılmasında yer alan çalışanların, operasyonel prosedürler ve talimatlar hakkında bilgiye sahip olmalarını sağlamak.
i) Tehlikeli malların taşınması, yüklenmesi veya boşaltılmasında muhtemel risklere karşı hazırlıklı olmak için, ilgili personelin farkındalığını artırmaya yönelik önlemler almak.
j) Tehlikeli maddenin sınıfına göre taşıma sırasında taşıtta bulunması gereken doküman ve güvenlik teçhizatlarının taşıma aracında bulundurulmasına yönelik talimatları oluşturmak.
k) ADR/RID Bölüm 1.10.3.2'de belirtilen işletme güvenlik planını hazırlayarak planın uygulanmasını sağlamak.
l) Faaliyetler konusunda eğitim, denetim ve kontrol dâhil yaptığı her türlü işi kayıt altına almak, bu kayıtları 5 yıl süreyle saklamak ve talep edilmesi halinde İdareye ibraz etmek.
m) İşletmede görevi ile ilgili yapacağı denetlemelerde denetlenen kişi ve işlerle ilgili tarih ve saat belirterek kayıt tutmak.
n) Herhangi bir tehlikenin söz konusu olduğu durumlarda tehlike giderilene kadar yapılan işi durdurmak, tehlikenin giderildiği durumda da işi kendi onayı ile başlatmak ve tehlike giderilene kadar geçen süreçteki her türlü aşamayı işletmeye veya yetkili mercilere yazılı olarak bildirmek.
o) Taşıma aracına yüklenen yükün ADR/RID hükümlerine uygun olarak paketlenmesi, etiketlenmesi, işaretlenmesi ve yüklenmesiyle ilgili iş ve işlemlere ilişkin prosedürler belirlemek.
(3) TMGD, sorumlu olduğu işletmede taşıma, yükleme veya boşaltma sırasında meydana gelen bir kazanın cana, mala ve çevreye zarar vermesi durumunda kaza hakkında bilgi toplayarak işletme yönetimine veya İdareye bir kaza raporu verir. Bu rapor uluslararası veya ulusal mevzuat kapsamında işletme yönetimi tarafından yazılması gereken raporun yerini tutmaz.


Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) Sertifikası Nedir?
Bakanlık tarafından yetkilendirilen eğitim merkezlerinde tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimini alarak Bakanlıkça yapılan sınavda başarılı olmuş kişilere verilen veya ADR üyesi herhangi bir ülkeden alınmış tehlikeli madde güvenlik danışmanı belgesine istinaden düzenlenen sertifikayı ifade eder.

TMGD'ler, ADR/RID'da yapılan değişiklikler için 2 yılda bir yenileme eğitimini almak zorundadırlar.


İşletmelerin Sorumlulukları ve Yükümlülükleri Nelerdir?
Tehlikeli Madde kapsamında faaliyet gösteren işletmeler, en az bir tehlikeli madde güvenlik danışmanı istihdam etmek ya da tehlikeli madde güvenlik danışmanından hizmet almakla yükümlüdürler. İdare, işletmenin işlem hacmi, faaliyet alanı sayısı, kaza yoğunluğu veya kaza riskinin artması gibi durumları dikkate alarak, gerektiğinde işletmelerin istihdam etmesi gereken Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı sayısını artırabilir.


Ayrıca işletmeler
a) TMGD olarak sözleşme yaptığı veya sözleşmesine son verdiği kişi/kişileri 30 (otuz) gün içerisinde İdareye bildirmekle,
b) TMGD olarak görevlendirilen kişinin, İdare'ce verilen TMGDS sahibi olduğunu, İdarenin oluşturduğu elektronik sistemden kontrol etmekle,
c) TMGD'nin işi gereği ihtiyacı olan tüm bilgileri vermekle ve ihtiyacı olan araç ve gereci sağlamakla,
ç) TMGD'nin tavsiye ve görüşleri doğrultusunda, tehlikeli madde taşımacılığını en emniyetli şekilde yapmakla,
d) TMGD'nin yükümlülüklerini tam anlamıyla yerine getirebilmesi için gerekli desteği vermekle,
e) TMGD tarafından hazırlanan yıllık raporları 5 yıl süre ile saklamak ve istendiğinde yetkili kişilere vermekle,
f) Talep edilmesi halinde, Anlaşmaya (ADR/RID) taraf ülkelerin yetkili kurumlarına veya bu amaçla belirlenen kurumlara danışmanların irtibat bilgilerini vermekle,
g) TMGD'nin iletişim bilgilerini, işletmede bulunan tüm çalışanlara yazılı olarak bildirmekle ve çalışanlar tarafından kolay erişilebilir yerlerde ilan etmekle,
ğ) İşletmede birden fazla TMGD istihdam edilmesi halinde danışmanların görev, yetki ve sorumluluklarının paylaşımını yazılı olarak belirlemekle, yükümlüdürler.